Η εισαγωγή ενός νέου συστήματος αξιολόγησης για τους εκπαιδευτικούς υποτίθεται ότι αποσκοπούσε στη βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης και της αποδοτικότητας των εκπαιδευτικών. Υποτίθεται ότι θα αποσκοπούσε στον εκσυγχρονισμό και όχι στη εδραίωση της αναξιοκρατίας.
Ωστόσο, εάν κάποιος κάνει μια απλή ανάγνωση των κριτηρίων στο προτεινόμενο σχέδιο αξιολόγησης θα διαπιστώσει πως το σύστημα αυτό θα είναι κάθε άλλο παρά αντικειμενικό. Αντί να βασίζεται σε μετρήσιμα και σαφή δεδομένα, στηρίζεται σε κριτήρια υποκειμενικά, που επιτρέπουν στους αξιολογητές να λειτουργούν κατά το δοκούν.Τα κριτήρια αξιολόγησης που τίθενται αφορούν γενικές έννοιες, πρόκειται για έννοιες αόριστες και μη μετρήσιμες, που δεν μπορούν να μετρηθούν αντικειμενικά.Για παράδειγμα, πώς μπορεί κάποιος να αποδείξει με σαφήνεια ότι «προωθεί την ισότητα ανάμεσα στους μαθητές»,αυτή η αοριστία δίνει στον αξιολογητή τη δυνατότητα να ερμηνεύει τις επιδόσεις των εκπαιδευτικών με βάση προσωπικές αντιλήψεις, προτιμήσεις ή ακόμα και σκοπιμότητες.
Και επειδή το εύρος της βαθμολογίας αυξάνεται, από το 1-40 που ισχύει σήμερα, θα πάει από το 1-100. Ενδεχομένως με αυτό τον τρόπο να υπάρχουν ανομοιόμορφες αξιολογήσεις, αφου τη μια χρονιά μπορεί κάποιος να αξιολογηθεί με τον βαθμό 80 και την επόμενη φορά να αξιολογηθεί με τον βαθμό 70. Αυτόματα κάποιοι θα ευνοούνται προσπερνώντας άτομα με περισσότερα χρόνια υπηρεσίας χωρίς να σημαίνει ότι είναι πιο ικανοί. Αυτό θα οφείλεται κυρίως στην έλλειψη συγκεκριμένων και μετρήσιμων δεικτών και αυτό σημαίνει πως η αξιολόγηση θα μπορεί να επηρεάζεται από προσωπικά κριτήρια και όχι από πραγματικά δεδομένα.
Ένα σοβαρό ζήτημα που προκύπτει είναι το πώς οι προσωπικές σχέσεις των αξιολογητών με τους αξιολογούμενους, κυρίως αφού τώρα οι διευθυντές θα μετεξελιχθούν σε αξιολογητές και θα μπορούν ακόμα πιο εύκολα να επηρεάσουν την αντικειμενικότητα της αξιολόγησης. Σε ένα περιβάλλον όπου η αξιολόγηση δεν βασίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα αλλά σε «εκτιμήσεις», οι στενές φιλικές σχέσεις μεταξύ αξιολογητή και αξιολογούμενου μπορεί να οδηγήσει σε μεροληπτική βαθμολόγηση.
Επιπλέον, το γεγονός ότι το νέο σύστημα δίνει τόσο μεγάλο περιθώριο υποκειμενικής κρίσης ανοίγει την πόρτα ακόμα σε κομματικές και άλλες εξωτερικές παρεμβάσεις, εξάλλου είναι κάτι που βιώνουμε σήμερα και πρόκειται να διευρυνθεί. Σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που ήδη αντιμετωπίζει ζητήματα πολιτικών και άλλων παρεμβάσεων, η δυνατότητα «προσαρμογής» της αξιολόγησης σύμφωνα με πολιτικά ή προσωπικά συμφέροντα θα αποτελέσει ένα ακόμη χτύπημα στην αξιοκρατία.
Το επιχείρημα που προβάλλεται υπέρ της νέας αξιολόγησης είναι ότι θα ενισχύσει την ποιότητα της εκπαίδευσης. Ωστόσο, στην πραγματικότητα, με τα υποκειμενικά κριτήρια που τίθενται, το πιθανότερο αποτέλεσμα θα είναι η εδραίωση ενός κλίματος ανασφάλειας, αδικίας και εξυπηρέτησης ημετέρων. Οι εκπαιδευτικοί δεν θα κρίνονται με βάση τις πραγματικές τους ικανότητες, αλλά με βάση το ποιον γνωρίζουν και ποιες σχέσεις έχουν αναπτύξει μέσα στο σύστημα.
Αντί για ένα σύγχρονο και διαφανές σύστημα αξιολόγησης που θα βασίζεται σε μετρήσιμα και αντικειμενικά κριτήρια, οδηγούμαστε σε ένα μοντέλο που «μπάζει νερά» και αφήνει χώρο για αδικίες. Αν δεν υπάρξουν ουσιαστικές διορθώσεις, το νέο σύστημα δεν θα είναι εργαλείο βελτίωσης, αλλά ένας ακόμα μηχανισμός που θα ενισχύσει την αδιαφάνεια και την ευνοιοκρατία.Η εκπαίδευση χρειάζεται ένα σύστημα αξιολόγησης που να βασίζεται σε σαφείς δείκτες, μετρήσιμα δεδομένα και αντικειμενικά κριτήρια. Χωρίς αυτά, οποιαδήποτε προσπάθεια για «αναβάθμιση» της αξιολόγησης απλώς θα οδηγήσει στην υποβάθμιση της εκπαιδευτικής πραγματικότητας.
Αντρέας Μαυράτσας / Αντιπρόεδρος ΟΕΛΜΕΚ / Αντιπρόεδρος ΔΗΚΙ Καθηγητών
Πιο κάτω, αυτούσια τα κριτήρια της αριθμητικής αξιολόγησης:
ΤΟΜΕΑΣ 1 ( Βαρύτητα 20%)Επαγγελματική Γνώση και Ανάπτυξη
ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΝΩΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
1.1 Επιδεικνύει γνώση του Αναλυτικού Προγράμματος στο/α γνωστικό/ά αντικείμενο/α που διδάσκει.
ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΑΡΚΕΙΑ
1.2 Επιδεικνύει γνώση των παιδαγωγικών αρχών και πρακτικών στην αίθουσα διδασκαλίας και στο σχολείο.
1.3 Επιδεικνύει γνώση των χαρακτηριστικών γνωστικής και συναισθηματικής ανάπτυξης των μαθητών, προσαρμόζοντας τη διδασκαλία στο επίπεδο ανάπτυξής τους.
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
1.4 Αξιοποιεί ευκαιρίες επαγγελματικής μάθησης και ανάπτυξης
ΤΟΜΕΑΣ 2 ( Βαρύτητα 40%)
Διδακτική Παιδαγωγική Επάρκεια (Θα έχει μεγαλύτερη βαρύτητα για τους ΜΟΝΙΜΟΥΣ Εκπαιδευτικούς)
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΡΟΣΔΟΚΩΜΕΝΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ
2.1 Διαγιγνώσκει τις βασικές-πυρηνικές γνώσεις στο μάθημα, όπως αυτές καθορίζονται στους Δείκτες Επιτυχίας και Επάρκειας και τις προαπαιτούμενες γνώσεις και δεξιότητες για το περιεχόμενο της διδασκαλίας και τη δραστηριοποίηση των μαθητών.
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
2.2 Εφαρμόζει τους δείκτες επιτυχίας και επάρκειας, οι οποίοι απορρέουν από το Αναλυτικό Πρόγραμμα και διατηρεί ρεαλιστικές προσδοκίες για όλους τους μαθητές.
2.3 Επισημαίνει μαθητές που έχουν ανάγκη πρόσθετης υποστήριξης, προωθεί πρακτικές συμπερίληψης προς όφελος όλων.
2.4 Αναθέτει την κατάλληλη κατ’ οίκον εργασία, όπως αυτή προκύπτει από τις ανάγκες των μαθητών.ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
2.5 Εμπλέκει ενεργά τους μαθητές στη μαθησιακή διαδικασία και ενθαρρύνει τη συζήτηση και διερεύνηση κατά τη διάρκεια των μαθημάτων.
2.6 Δημιουργεί δυναμικό μαθησιακό κλίμα αλληλεπίδρασης στην αίθουσα διδασκαλίας.ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΤΡΟΦΟΔΟΤΗΣΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ
2.7 Εφαρμόζει συστηματικά, διαμορφωτική και τελική αξιολόγηση για παρακολούθηση της προόδου των μαθητών.
2.8 Διατηρεί αρχείο προόδου και πληροφοριών για κάθε μαθητή ξεχωριστά και για όλους τους μαθητές ομαδικά, με σκοπό την ανατροφοδότηση και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων.
ΤΟΜΕΑΣ 3 ( Βαρύτητα 20%)
Δεξιότητες στην Οργάνωση, διοίκηση και Επικοινωνία
3.1 Ενεργεί με κατάλληλο τρόπο για τη διασφάλιση της πειθαρχίας και της κατάλληλης επικοινωνίας με τους μαθητές.
3.2 Επιτελεί με αποτελεσματικό τρόπο τα μη διδακτικά καθήκοντα που του αναθέτονται.3.3 Συμμετέχει ενεργά στον σχεδιασμό και υλοποίηση της δράσης για βελτίωση του έργου της σχολικής μονάδας.
3.4 Επιδεικνύει οργανωτική επάρκεια, η οποία συμβάλλει θετικά στην ομαλή λειτουργία και ανάπτυξη της σχολικής μονάδας
ΤΟΜΕΑΣ 4 ( Βαρύτητα 20%)
Επαγγελματική Υπευθυνότητα και Συμπεριφορά
4.1 Είναι δεκτικός στις συνεργασίες και αξιοποιεί τις ευκαιρίες συνεργασίας για την εφαρμογή του έργου του σχολείου.
4.2 Προωθεί την ισότητα ανάμεσα στους μαθητές και επιδεικνύει σεβασμό προς τη διαφορετικότητα.
4.3 Συμβάλλει στην ανάπτυξη θετικού κλίματος στις σχέσεις ανάμεσα στους εκπαιδευτικούς του σχολείου.
4.4 Συμβάλλει στην ανάπτυξη θετικού κλίματος στις σχέσεις σχολείου-οικογένειας.
ΣΧΟΛΙΑ